Werkgroep“Sconebeck”

De werkgroep “Sconebeck” is een onderdeel van de “Historische Vereniging Zuidoost Drenthe” en stichting "De Spiker" uit Schoonebeek, met als werkgebied de voormalige gemeente Schoonebeek. Het doel is het verzamelen, opslaan en bewaren van historische en hedendaagse gegevens, betreffende het ontstaan van, het leven, wonen en werken in Schoonebeek, Nieuw-Schoonebeek, Weiteveen en Zandpol.

Het betreft hier gegevens zoals:

1 genealogische gegevens (persoonsgegevens over families, stamboomonderzoek, enz.)

2 historische gegevens (b.v. oude koopakten van grond, huizen e.d.; oude verzekeringsdocumenten van woningen, schuren en inboedels)

3 oude en hedendaagse foto’s, welke bewerkt en gearchiveerd worden.

Verder is de werkgroep bezig met het scannen van foto’s. Dit doet men in het Drents archief te Assen, waar de foto’s opgeslagen worden en in de toekomst voor belangstellenden beschikbaar zijn.

De naam “Sconebeck”

In een brief van Reynold van Coevorden aan het klooster te Assen omstreeks 1341, waarin hij met hen een overeenkomst sluit, wordt de naam Sconebeck gebezigd, voor zover wij dat na kunnen gaan is dit de eerste maal in een officieel document. In dezelfde brief wordt ook Padhuis genoemd. Ondanks het enthousiasme van de werkgroepleden en de tijd die zij eraan besteden, blijft het moeilijk bepaalde gegevens te vinden. Dus, wanneer u denkt dat u voor ons interessante informatie of zelfs foto’s heeft (die door ons gescand mogen worden), aarzel dan niet contact met ons op te nemen. Open dagen De werkgroep probeert de bewoners van de voormalige gemeente Schoonebeek op de hoogte te houden van haar werkzaamheden, door regelmatig een open dag of expositie te houden. Getracht wordt telkens een ander thema op te pakken, waarin een bepaalde familie en/of boerderij wordt belicht. Tijdens deze open dagen bent u van harte welkom met oude documenten (akten, verzekeringspapieren, kranten knipsels e.d.). De werkgroep wil deze graag van u ontvangen of kopiëren om de gegevens te bewaren voor later. Dat geldt natuurlijk ook voor oude foto’s. Tijdens de open dagen liggen er fotoboeken ter inzage. Wij willen graag dat u deze bekijkt, want er ontbreken nog veel namen van personen op deze foto’s. Ook zijn er foto’s te zien van voor ons nog onbekende objecten, zoals huizen e.d.. Misschien weet u hier meer over? Er is altijd apparatuur aanwezig om te kopiëren c.q. te scannen. Terwijl u rondkijkt gaan wij aan de slag. Als u naar huis gaat, neemt u uw eigendommen weer mee. Ook is er documentatie over Schoonebeeker families in mappen aanwezig en een computer waarin de meeste Schoonebeekers, vooral die geboren zijn voor 1940, zijn opgenomen. Van recentere datum hebben wij helaas nog niet alle gegevens, dus als u zich geroepen voelt ons daar aan te helpen, graag!

 

SCH00NEBEEK

Ongeveer halverwege de 14e eeuw, voor zover thans bekend, wordt Schoonebeek voor het eerst genoemd in de historiche stukken. De bevolking komt oorspronkeijk uit het graafschap Bentheim. De eerste Schoonebekers hebben zich aldaar in de 13e en 14e eeuw gevestigd. De daaruit voortgekomen parochie "Sconebeke" behoorde tot het zogenaamde 'Ding spil Suydenvelt' het 'Schulte-ambt Coevorden' en vormde de 'Marke Schoonebeek'. De Schoonebeker bevolking is nog steeds nauw verbonden met die van het Graafschap Bentheim. Het Schonerbeker dialekt heeft veel gelijkenis met het dialekt dat in de Graafschap wordt gesproken. Schoonebeek behoorde lange tijd, in ieder geval van 1600 - 1795, tot het 'Schulte-ambt Coevorden'. Van 1795 - 1802 was Schoonebeek een zelfstandige gemeente, maar daarna is Schoonebeek weer bij Coevorden gevoegd. Bij keizerlijk decreet (Napoleon) in 1811 werd Schoonebeek bij de Gemeente Dalen gevoegd. De gedachte aan een zelfstandige gemeente werd destijds verworpen, omdat de gemeente niet altijd toegankelijk was. De Schoonebeker Markegenoten besloten in 1835 aan de Asser advocaat, tevens kamerlid mr. Oldenhuis Gratema opdracht te geven een adres tot de koning te richten om de zelfstandigheid terug te krijgen. Dit was toen niet gelukt. In 1880 is nogmaals een poging ondernomen. Een klacht van 159 Schoonebekers en Nw. Schoonebekers was aanleiding tot deze nieuwe poging. Deze klacht hield in, dat het Schoonebeker gebied werd verwaarloosd en dat Dalen het Schoonebeeker gebied 'stiefmoederlijk behandelde'. Dit maal slaagde de poging. Schoonebeek werd in per 1 juli 1884 een zelfstandige gemeente en als zodanig de jongste van de 34 Drentse gemeente. Willem Drenthen en Geesien Kuipers zijn op 12 december 1884 te Schoonebeek gehuwd. Zij waren het vijfde bruidspaar (en het laatste van 1884) dat in de pas zelfstandige gemeente Schoonebeek huwden.

MIDDELEN VAN BESTAAN.

Tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog was de landbouw het voornaamste middel van bestaan. Deze werd aanvankelijk in het dal van het Schoonebeekerdiep en op het hoogveen uitgeoefend. Schoonebeek had rond 1900 een totaal van 5500 ha. veen binnen haar grenzen. Het aantal ha. is drastish teruggelopen. Het veenpakket was zeer gevarieerd wat dikte betreft. Op sommige plaatsen was de laag nog geen halve meter dik, terwijl op andere plaatsen meer dan vier meter gemeten werd. De vervening in Schoonebeek kwam rond 1900 pas goed op gang. Het veen werd afgegraven en een goede kwaliteit dalgrond bleef over.

WEGEN.

Eeuwenlang is Schoonebeek van de buitenwereld afgesloten gebied geweest, dat slechts in droge jaargetijden redelijk te bereiken was. In de winter was Schoonebeek niet of bijna niet te bereiken. De eerste verharde verbindingsweg tussen Coevorden en Schoonebeek kwam in 1880 gereed en het duurde tot 1904 voordat deze weg door werd getrokken naar Nw. Schoonebeek. Daarna kwamen verbindingen tot staand tussen Schoonebeek en Nw. Amsterdam en van Schoonebeek en Erica. Ook kwam er een verbinding tussen Klazienaveen en Nw. Schoonebeek. Al deze verbindingen waren aanvankelijk veenwegen en werden later verhard. Na 1945 zijn de wegen aanzienlijk verbeterd. Albert Drenthen, thans wonende aan de Beekweg, wist nog dat de erfverharding achter zijn boerderij klinkers/kinderkoppies zijn van de voormalige oude Beekweg.

©2005 Dark_Phoenix